Umowa o pracę na okres próbny służy sprawdzeniu kwalifikacji pracownika i możliwości dalszej współpracy. Po zmianach obowiązujących od 26 kwietnia 2023 r. jej maksymalny czas zależy od planowanej kolejnej umowy, a okres wypowiedzenia wynika z długości umowy próbnej.
Jak długo może trwać umowa na okres próbny?
Zgodnie z Kodeksem pracy okres próbny może trwać maksymalnie 1, 2 albo 3 miesiące. Przy ustalaniu jego długości pracodawca powinien uwzględnić planowany rodzaj i czas dalszego zatrudnienia. Zależność przedstawia tabela:
| Planowany czas dalszej współpracy | Maksymalny okres próbny |
|---|---|
| Umowa na czas określony krótszy niż 6 miesięcy | 1 miesiąc |
| Umowa na czas określony od 6 do 12 miesięcy | 2 miesiące |
| Umowa na czas określony wynosząca co najmniej 12 miesięcy albo umowa na czas nieokreślony | 3 miesiące |
Oznacza to, że trzy miesiące nie są automatycznym limitem dla każdej umowy próbnej. Długość okresu próbnego powinna odpowiadać planom dalszego zatrudnienia wskazanym w przepisach.
Co powinna zawierać umowa na okres próbny?
Umowa na okres próbny jest umową o pracę, dlatego pracownik korzysta z praw właściwych dla stosunku pracy, w tym z prawa do wynagrodzenia, urlopu i ubezpieczeń społecznych. Dokument powinien określać podstawowe warunki zatrudnienia:
- Strony umowy – dane pracodawcy i pracownika.
- Rodzaj umowy – wskazanie, że chodzi o umowę na okres próbny.
- Czas trwania i datę rozpoczęcia pracy – z zachowaniem ustawowych limitów.
- Warunki zatrudnienia – między innymi stanowisko, miejsce pracy, wymiar czasu pracy i wynagrodzenie.
Pracodawca powinien przekazać pracownikowi wymagane informacje o warunkach zatrudnienia w terminach określonych w Kodeksie pracy.
Czy okres próbny można wydłużyć lub zawrzeć ponownie?
Strony mogą uzgodnić wydłużenie okresu próbnego o czas urlopu albo innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika. Wydłużenie odpowiada liczbie dni nieobecności, ale nie może przekroczyć jednego miesiąca.
Jednokrotne wydłużenie okresu próbnego o maksymalnie miesiąc jest też możliwe, gdy uzasadnia to rodzaj pracy. Takie ustalenie powinno wynikać z umowy.
Ponowne zawarcie umowy na okres próbny z tym samym pracownikiem jest możliwe w następujących sytuacjach:
- Pracownik ma wykonywać inny rodzaj pracy u tego samego pracodawcy.
- Od rozwiązania albo wygaśnięcia poprzedniego stosunku pracy minęły co najmniej 3 lata.
- Po upływie 3 lat ponowne zawarcie umowy dotyczy tego samego rodzaju pracy i strony nie wyłączą takiej możliwości w ustawowym trybie.
- Nowa umowa odpowiada rzeczywistym warunkom zatrudnienia, a nie służy wyłącznie obchodzeniu limitów ustawowych.
W pozostałych przypadkach pracodawca powinien rozważyć zawarcie umowy na czas określony albo na czas nieokreślony.
Jakie są okresy wypowiedzenia?
Umowę na okres próbny można rozwiązać za wypowiedzeniem. Długość okresu wypowiedzenia zależy od czasu, na jaki ją zawarto:
| Czas trwania umowy na okres próbny | Okres wypowiedzenia |
|---|---|
| Umowa zawarta na okres krótszy niż 2 tygodnie | 3 dni |
| Umowa zawarta na okres wynoszący co najmniej 2 tygodnie, ale krótszy niż 3 miesiące | 1 tydzień |
| Umowa zawarta na 3 miesiące | 2 tygodnie |
Strony mogą również zakończyć zatrudnienie na mocy porozumienia. W takim przypadku ustalają wspólnie datę rozwiązania umowy, bez stosowania wskazanego okresu wypowiedzenia.
Urlop i zwolnienie lekarskie na okresie próbnym
Pracownik zatrudniony na okres próbny nabywa prawo do urlopu wypoczynkowego proporcjonalnie do okresu zatrudnienia. Przy pierwszej pracy urlop jest naliczany po każdym miesiącu pracy w wymiarze 1/12 rocznego wymiaru, czyli 20 albo 26 dni w zależności od stażu urlopowego.
Umowa próbna daje także prawo do korzystania ze zwolnienia lekarskiego. Uzyskanie wynagrodzenia chorobowego albo zasiłku chorobowego może jednak zależeć od upływu okresu wyczekiwania. Przy ubezpieczeniu chorobowym z tytułu zatrudnienia pracowniczego wynosi on co do zasady 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w przepisach.
Najważniejsza zasada po nowelizacji z 26 kwietnia 2023 r. polega na tym, że długość okresu próbnego trzeba powiązać z planowaną dalszą umową. Maksymalny termin wynosi 3 miesiące, ale w określonych przypadkach umowa może trwać tylko miesiąc albo dwa.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku wątpliwości dotyczących konkretnej umowy warto skonsultować się z prawnikiem lub specjalistą do spraw kadr.
