Umowa o pracę na czas określony może trwać maksymalnie 33 miesiące, a między tym samym pracodawcą i pracownikiem można zawrzeć najwyżej 3 takie umowy. Przekroczenie limitu czasu albo liczby umów powoduje z mocy prawa przekształcenie zatrudnienia w umowę na czas nieokreślony.
Jak działa limit 33/3?
Zasady wynikają z art. 25¹ Kodeksu pracy. Ograniczenie dotyczy łącznie okresu zatrudnienia oraz liczby umów zawieranych między tym samym pracodawcą a tym samym pracownikiem. Ma zapobiegać wieloletniemu przedłużaniu umów terminowych zamiast zaoferowania stabilniejszego zatrudnienia bezterminowego.
Limity nie sumują się między różnymi pracodawcami. Jeżeli po zakończeniu jednej umowy pracownik wróci do tego samego pracodawcy po przerwie, wcześniejsze umowy nadal są uwzględniane. Przerwa nie zeruje licznika 33 miesięcy ani 3 umów.
Mechanizm można przedstawić w trzech krokach:
- Pierwsza umowa – rozpoczyna się liczenie okresu zatrudnienia terminowego i liczby zawartych umów.
- Kolejne umowy – łączny okres nie może przekroczyć 33 miesięcy, a liczba umów nie może być większa niż trzy.
- Przekroczenie limitu – od dnia zawarcia czwartej umowy albo od dnia następującego po upływie 33 miesięcy pracownik jest traktowany jako zatrudniony na czas nieokreślony.
Jeżeli w trakcie trwania umowy strony uzgodnią dłuższy okres jej obowiązywania, takie przedłużenie jest traktowane jak zawarcie kolejnej umowy na czas określony. Zmiana innych warunków zatrudnienia, na przykład wynagrodzenia lub miejsca pracy, nie powoduje takiego skutku.
Kiedy limit 33 miesięcy i 3 umów nie obowiązuje?
Kodeks pracy przewiduje wyjątki, ale pracodawca powinien wskazać w umowie cel lub okoliczności uzasadniające zastosowanie wyłączenia. Limitów nie stosuje się do umów zawieranych:
- W celu zastępstwa pracownika podczas jego usprawiedliwionej nieobecności.
- Do pracy dorywczej lub sezonowej, której charakter uzasadnia czasowe zatrudnienie.
- Na okres kadencji.
- Z powodu obiektywnych przyczyn leżących po stronie pracodawcy, jeżeli umowa odpowiada rzeczywistej, okresowej potrzebie i jest konieczna w danych okolicznościach.
Umowa na zastępstwo jest rodzajem umowy o pracę na czas określony, ale została wyłączona z limitu 33 miesięcy i 3 umów. Samo określenie umowy jako „na zastępstwo” nie wystarcza jednak, jeżeli w rzeczywistości nie zastępuje ona nieobecnego pracownika.
Okres wypowiedzenia umowy na czas określony
Okres wypowiedzenia ustala się według stażu pracy u danego pracodawcy. Te same zasady dotyczą umowy na czas określony i umowy na czas nieokreślony.
| Staż pracy u pracodawcy | Okres wypowiedzenia |
|---|---|
| Krócej niż 6 miesięcy | 2 tygodnie |
| Co najmniej 6 miesięcy | 1 miesiąc |
| Co najmniej 3 lata | 3 miesiące |
Umowa terminowa może też zakończyć się z upływem określonego w niej terminu. Wypowiedzenie jest jedną z możliwych dróg rozwiązania stosunku pracy, a jego zastosowanie wymaga zachowania właściwego okresu wypowiedzenia.
Co zrobić po przekroczeniu limitu?
Przekształcenie następuje z mocy prawa. Oznacza to, że brak nowego dokumentu albo wpisanie w nim kolejnego terminu nie zmienia skutku wynikającego z Kodeksu pracy. Sąd nie tworzy umowy bezterminowej, lecz może potwierdzić, jaki charakter ma zatrudnienie.
Jeżeli pracodawca nadal wskazuje w dokumentach umowę terminową, pracownik może podjąć następujące działania:
- Wysłać pracodawcy pisemne wezwanie do sprostowania umowy i potwierdzenia, że zatrudnienie jest bezterminowe.
- Zgłosić sprawę do Państwowej Inspekcji Pracy, która może skontrolować przestrzeganie przepisów prawa pracy.
- Wystąpić do sądu pracy z żądaniem ustalenia, że stosunek pracy został zawarty na czas nieokreślony.
- Zebrać umowy, aneksy, informacje o przerwach w zatrudnieniu i dokumenty potwierdzające staż u danego pracodawcy.
Najważniejsze jest sprawdzenie obu limitów osobno. Czwarta umowa może prowadzić do przekształcenia nawet wtedy, gdy 33 miesiące jeszcze nie minęły. Taki sam skutek może nastąpić po upływie 33 miesięcy, nawet jeśli pracownik zawarł mniej niż trzy umowy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza w razie sporu z pracodawcą, warto skonsultować dokumenty z prawnikiem lub Państwową Inspekcją Pracy.
